Şirketler ve Ticaret Hukuku

Şirket kuruluşları, birleşme ve devralmalar (M&A), ticari sözleşmeler, genel kurul ihtilafları ve haksız rekabet davalarında önleyici hukuki inceleme (Due Diligence) ve kurumsal danışmanlık rehberi.

Sakarya Şirket Avukatı: Ticaret Hukuku ve Kurumsal Yönetim

Küreselleşen sermaye hareketleri, karmaşıklaşan tedarik zincirleri ve uluslararası rekabetin getirdiği amansız dinamikler; günümüz ticari işletmelerinin salt finansal vizyonla değil, aynı zamanda proaktif ve sarsılmaz bir hukuki altyapıyla yönetilmesini emretmektedir. Türk Ticaret Kanunu (TTK), Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve lex mercatoria (uluslararası ticaret hukuku teamülleri) doktrinleri çerçevesinde, ticari şirketlerin tüzel kişilik kazanmasından (kuruluş) başlayıp, holdingleşme (birleşme/devralma) evrelerine ve nihayetinde infisah veya tasfiye süreçlerine kadar her katmanda önleyici hukuk mekanizması zaruridir.

Özellikle Marmara Bölgesi’nin üretim üssü konumundaki Sakarya; 1. Organize Sanayi Bölgesi (OSB), Hendek OSB, Arifiye otomotiv kümelenmeleri, Karasu Limanı lojistik ağları ve ihracat odaklı KOBİ’leriyle devasa bir ticari ekosisteme ev sahipliği yapmaktadır. Bu yoğun sanayi havzasında faaliyet gösteren şirketlerin ayakta kalabilmesi; vergi regülasyonlarına (VUK), gümrük mevzuatlarına, rekabet kurallarına ve KVKK veri güvenliği standartlarına milimetrik bir uyum (Compliance) göstermesiyle mümkündür. Profesyonel bir Sakarya şirket avukatı statüsündeki hukukçu, salt adliye koridorlarında dava takip eden bir temsilci değil; aynı zamanda şirket yönetim kurullarının masasında oturan asli bir stratejist, risk analisti ve ticari sır bekçisidir.

Ticari Şirket Danışmanlığı ve Önleyici Hukuk (Due Diligence)

Klasik, reaktif (tepkisel) avukatlık pratiğinde hukuki yardım genellikle bir uyuşmazlık (Örneğin; milyon liralık bir senedin ödenmemesi, bir iş kazası veya bayilik sözleşmesinin haksız feshi) patlak verdikten sonra mahkeme aşamasında aranır. Oysa modern ticaret dünyasında uyuşmazlığın mahkemeye intikal etmesi bile başlı başına itibar, ticari itimat (goodwill), zaman ve telafisi zor finansal kayıplar demektir.

Kurumsal şirket avukatlığının temel taşı olan Önleyici Hukuk (Preventive Law) Stratejisi; şirketin kurumsal hafızasını, imza sirkülerindeki yetki sınırlarını, taraf olunan yüzlerce tedarik sözleşmesini, beyaz/mavi yakalı işçi ilişkilerini ve genel kurul kararlarını henüz ortada hiçbir dava yokken “Hukuki Check-Up (Due Diligence)” süzgecinden geçirmektir.

  • Sözleşme Denetimi (Contract Review): Tedarikçi ve müşterilerle akdedilen metinlerdeki asimetrik cezai şartların iptali, uyuşmazlık çıkması halinde “Sakarya Mahkemeleri veya İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) yetkilidir” gibi lehe madde eklemeleri ve basiretli tacir özeni.
  • Regülasyon Uyumu (Compliance): Rekabet Kurumu, SPK ve BDDK gibi idari otoritelerin güncel tebliğlerinin anlık olarak şirketin iç tüzüğüne entegrasyonu ve mali yapı denetimi.
  • Risk İzolasyonu: Yönetim kurulu üyelerinin TTK m. 369 kapsamında sadakat ve özen yükümlülüğünü ihlal etmemesi adına, şahsi malvarlıklarıyla sorumlu tutulmalarını (Piercing the corporate veil / Tüzel kişilik perdesinin aralanması) önleyici kusursuz hukuki duvarların örülmesi.

Sakarya’da Şirket Kuruluşu ve Esas Sözleşme Hazırlanması

Her işletmenin genetik kodu ve anayasası, kuruluş aşamasında “Terzi İşi (Bespoke)” formatında hazırlanan Esas Sözleşme ile belirlenir. Web otomasyonlarından kopyalanmış (Copy-paste) matbu Ana Sözleşmelerle kurulan şirketler, ileride ortaklar arasında çıkabilecek en ufak bir fikir ayrılığında şirketin kilitlenmesine (Deadlock) veya organ boşluğu nedeniyle zorunlu olarak feshedilmesine yol açmaktadır. Şirketler Hukuku pratiğinde, kurulacak olan ticari ortaklığın makro hedeflerine göre tam isabetli mali sermaye türü (Anonim, Limited, Kollektif veya Komandit) belirlenir ve tescil edilir.

Sakarya Anonim Şirket Kuruluşu ve Sermaye Süreçleri

TTK’ya göre sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnızca malvarlığıyla sorumlu bulunan A.Ş.‘ler, kurumsal itibarın ve dışa açıklığın zirvesidir. Kuruluş ve yönetim aşamasında:

  • Sermaye ve Pay Dağılımı: Asgari 250.000 TL (Kayıtlı sermaye sisteminde 500.000 TL) sınırıyla nakdi veya ayni sermaye konulması, imtiyazlı pay (altın hisse) senetlerinin (nama/hamiline yazılı hisse senedi veya ilmühaber) ihdası.
  • Yönetim Kurulu Mimarisi: Temsil ve ilzama yetkili üyelerin atanması, iç yönergeyle CEO/Genel Müdür kadrosuna devredilecek yetkilerin (murahhas aza) TTK m. 371 uyarınca usulen tescil ve ilanı.
  • Halka Arz Hazırlığı (IPO): İleride Borsa İstanbul’da (BİST) işlem görme hedefi taşıyan inovasyon (startup) veya ağır sanayi şirketleri için Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) uyumlu özel esas sözleşme mimarisinin kurgulanması.

Sakarya Limited Şirket Kuruluşu ve Pay Devri Hizmetleri

KOBİ düzeyindeki Sakarya ölçekli köklü aile şirketlerinin en sık tercih ettiği elastik ortaklık modelidir. Asgari 50.000 TL sermaye gerektirir. Limited şirketlerde, A.Ş.‘den farklı olarak ortakların kamu alacaklarından (Vergi, SGK primi) dolayı sermayeleri oranında şahsi malvarlıklarıyla (evleri, arabalarıyla) da amme alacaklılarına karşı sınırsız sorumlu olmaları en büyük gizli risktir.

  • Nevi Değiştirme (Tür Değiştirme - Conversion): Şahıs işletmelerinin veya Limited şirketlerin dev avantajları olan Anonim Şirket statüsüne (TTK m. 180 gereği) ağır vergi istisnalarıyla (KVK m. 19/2 birleşme/devir mucibince) pürüzsüzce ve tasfiyesiz olarak dönüştürülmesi.
  • Müdürler Kurulu ve Pay Devri: Temsil yetkisinin çerçevesi, ortaklıktan haksız fiil nedeniyle çıkarma (ihraç) mekanizmaları ve kar dağıtım (Kâr payı / Temettü) avansı rejiminin ana sözleşmeye adeta çelik tellerle perçinlenmesi. Pay devirlerinin noter huzurunda yapılıp Genel Kurul onayıyla pay defterine işlenmesi.
  • Yabancı Sermaye İhracı: İhracat odaklı şirketlerde Yabancı Doğrudan Yatırımlar Kanunu uyarınca uluslararası (global) tüzel kişilerin veya gurbetçi yatırımcıların Türkiye’deki şube (Branch) veya irtibat bürolarının (Liaison Office) tek bir mesai gününde Ticaret Sicil onayından geçirilmesi.

Sakarya Ticaret Avukatı: Ticari Sözleşmelerin Hazırlanması

Serbest piyasa ve pazar ekonomisinde ticari başarının beka meselesi, imzalanan “Kambiyo Belgelerinin ve Akitlerin” barındırdığı yasal/mali risklerin profesyonel bir şirket avukatınca önceden simüle edilerek masada ekarte edilmesidir. Karşı tarafın (özellikle yurtdışı menşeili tröstlerin) “sadece bir formalite, standart formatlı sözleşme” diyerek uzattığı 30 sayfalık karmaşık metinlerin içinde; tekel hakkı gaspları, ağır asimetrik cezai şartlar, haksız fesih ihbar süreleri ve marka ihlali (know-how hırsızlığı) tuzakları sakınyadadır. Türkçe ve İngilizce başta olmak üzere çok dilli (Bilingual) hazırlanan, uluslararası ticaret odası (ICC) INCOTERMS (EXW, FOB, CIF vb.) teslim şekilleri kurallarına ve CISG (Viyana Satım Sözleşmesi) normlarına entegre yürütülen spesifik ticari sözleşmeler şu alt kollara ayrılmaktadır:

Bayilik, Acente ve Tek Satıcılık (Distribütörlük) Sözleşmeleri

Özellikle Sakarya’daki gibi geniş otomotiv, gıda ve metal imalat sanayisinde üretilen malların yurdun veya dünyanın dört bir yanına fiziki olarak dağıtılması bayilikler ve bölgesel distribütörlükler üzerinden yürür. Burada akademik bir yaklaşımla hazırlanan distribütörlük sözleşmesinde; kafi bölge tekelinin (Exclusivity) haritası, ciro kotaları tutturulamazsa (Minimum Purchase Target Guarantee) sözleşmenin üretici tarafından tek taraflı tazminatsız (haklı ve süresiz nedenle) feshi ve elde kalan atıl stokların (Inventory) amortisman iade prosedürleri milimetrik olarak hüküm altına alınmalıdır. Aksi takdirde, bayi ilişkisini sonlandırma davalarında üretici şirketler milyonluk “Denkleştirme Tazminatı (Müşteri Tazminatı) - Portfolio Compensation” cezalarıyla Türk Mahkemelerinde boğuşmak zorunda kalmaktadır.

Franchise ve Marka Lisans (Know-How) Sözleşmeleri

Marka değerini (Tescilli uluslararası patentler, Endüstriyel tasarımlar, mağaza konsept mimarisi, gizli üretim reçeteleri) üçüncü kişilere kullandıran Master Franchise sistemlerinde Royalty Fee (Aylık/Yıllık İmtiyaz kullanım bedeli) tahsilat güvence teminatları, brüt ciro üzerinden ödenecek asgari reklam katılım bedelleri ve sözleşme sonu personeli/sırrı çalmama haksız rekabet yasağı (Non-Compete Agreement) şartlarının Türk Borçlar Kanunu Emredici normlarına çarpmadan, BK m.27 ahlaka ve adaba aykırılık teşkil etmeden yazımı hayati önemdedir.

Mülkiyetin Muhafazası ve Tedarik Zinciri Sözleşmeleri

Vadeli ve açık hesap (Cari) çalışan sanayi devlerinin mal sattığı KOBİ’lerin batması ihtimaline (Konkordatoya gitme vb.) karşı, gönderilen tonlarca çelik veya hammadde üzerine sicile özel tescil yapılarak “Mülkiyetin Muhafazası (Retention of Title)” şerhi işletilir. Malın parası ödenene dek mülkiyeti üretici şirkette kalmaya devam eder, böylece iflas masası bu mallara el koyamaz.

NDA (Gizlilik) ve İleri Teknoloji Transfer Sözleşmeleri

Yüksek teknoloji üretimi veya Ar-Ge odaklı Sakarya (Örn: Teknokent) firmaları arasında yahut kritik personel ile işveren arasında imzalanan “Non-Disclosure Agreement (Gizlilik Sözleşmeleri)”. Şirketin üretimine dair müşteri dataları (CRM), kimyasal formüller, finansal tablolar veya yazılım algoritmalarının (Source code) rakip firmalara sızmasını ve ekonomik değere dönüşmesini engelleyen, ispat külfetini hafifleten spesifik astronomik cezai şartlara bağlanmış yasal yeminlerdir.

Uluslararası Ticaret ve Lex Mercatoria Sözleşmeleri

İhracat limanları ve OSB’leri üzerinden yurt dışına hammadde veya yarı mamul çıkışı yapan tacirlerin sözleşmelerinde Türk Mahkemeleri ve Türk normları yerine İsviçre veya İngiliz hukukunun seçilmesi (Hukuk seçimi şartı) söz konusu olabilir. Sakarya şirket avukatı titizliğindeki bir yaklaşım; oluşacak gecikme faizlerinde Avrupa Merkez Bankası (ECB) oranlarının işlenmesi, mücbir sebep (Force Majeure) klozlarında pandemi veya ambargo risklerinin tanımlanması gibi hayati uluslararası ticari detayları sözleşmenin bizzat kalbine yerleştirir.

Şirket Birleşme ve Devralma (M&A) Süreçlerinde Uzman Avukat Desteği

Dünya ve Türkiye pazarında şirketlerin inorganik büyüme veya pazar payını konsolide etme (monopol / oligopol pozisyonuna geçme) yahut ölçek ekonomisinden faydalanma hedefleri doğrultusunda başvurulan Birleşme ve Devralma (Mergers and Acquisitions - M&A) operasyonları, şirketler hukukunun ve vergi tekniğinin zirvesidir. Bu radikal stratejik virajlarda milyar dolarlık/liralık sermayeler el değiştirdiğinden, devredilecek şirketin midesindeki (bilançolarında görünmeyen) gizli ve müstakbel hukuki hastalıkların, risklerin (Toxic assets) tespiti olan Yasal İnceleme (Legal Due Diligence) süreçten daha mühimdir.

Due Diligence (Hukuki Check-Up) Raporlaması

Hedef (Target) şirket satın alınmadan aylar evvel, fiziki ve dijital bir “Veri Odası (Data Room)” kurularak hedef şirketin son 5 ila 10 yılı adeta otopsi masasına yatırılır.

  • Mali ve Vergi İncelemesi: Şirketin geçmiş yıllara ait Maliye cezaları, kamuya (SGK) devreden borçları, KDV iadelerindeki uyuşmazlıklar veya devam eden amme hacizleri.
  • İş Hukuku İncelemesi: Yüzlerce veya binlerce personeli olan bir fabrikanın olası kıdem, ihbar, işe iade tazminatı yükü (Örn: asgari ücretle çalışıyor gösterilen ama gerçekte elden yüksek maaş alan işçiler).
  • Dava Risk Analizi: Şirketin devam eden haksız rekabet davaları, üretim hattındaki cihazlardan dolayı yaşanan iş kazası taksirli ölüm davalarından çıkacak maddi tazminatlar “Risk İhtimal Yüzdelerine” göre değerlenir. Satın alma sözleşmesinde (SPA - Share Purchase Agreement), Due Diligence raporunda ortaya çıkan bu risk oranında, şirketin satış bedelinden indirim (Escrow account blokajı) yapılır veya devreden ortakların bu gizli borçlara şahsen müteselsilen 5 yıl kefil olacağı ağırlaştırılmış beyan ve tekeffüller (Representations & Warranties) metne şifrelenir.

Tür Değiştirme (Conversion) ve Şirket Bölünmeleri (Tam/Kısmi)

Aile içi kuşak çatışmaları veya şirketin çok farklı (Örneğin hem İnşaat hem de Gıda) alanlarda büyümesi sonucu, kâr eden kısımlar ile zarar eden veya çok risk teşkil eden departmanların ayrılması amacıyla “Bölünme” veya “Kısmi Bölünme” yapılır. Gıda departmanı yepyeni bir şirkete devredilip vergi muafiyetleriyle ayrı bir ticari tüzel kişiliğe büründürülür (Spin-off). Bu sancılı süreç; yeni şirket anasözleşmesinin tescil ve ilanından, Ticaret Sicil onaylarına, kreditörlere ve alacaklılara TTK gereği yapılacak yasal çağrılara (İlanlı Çağrı) kadar son derece profesyonel sekreterya yetkinliği talep eder.

Şirketler Hukuku Ticari Davaları ve Genel Kurul İptali

Ticari işletmelerin hayatta kalması için üretim organları ne karar kıymetliyse, “Karar Mekanizmalarını” oluşturan Yönetim Kurulları (YK) ve Genel Kurulların (GK) usule, emredici kanuna ve ana sözleşme formatına harfiyen uyarak işlemesi bir o kadar elzemdir. Ortaklar veya yöneticiler (Pay sahipleri/Members) arasında patlak veren uyuşmazlıklar (Member Disputes) ekseriyetle şirketin operasyonel faaliyetlerini kilitler ve iflasa sürükler.

Hukuka Aykırı Genel Kurul Kararlarının İptali ve Butlan Davaları

Anonim şirketlerde sermaye arttırımı, azlığı dışlama, kar payı dağıtmama gibi konularda salt çoğunluğu veya imtiyazlı hakkı (oyda imtiyaz) elinde bulunduran hakim ortakların (Majority shareholder), azınlık ortakları (Minority shareholders) haksız yere zarara sokacak, eşitlik ilkesini çiğneyecek kararlar alması Türk Mahkemelerince iptal edilebilir. TTK m. 445 ve devamı çerçevesinde, Genel Kurul kararının verildiği tarihten itibaren 3 (üç) ay içerisinde alınan kararın ahlaka, iyi niyete veya TTK’ya esastan/usulden aykırılığı öne sürülerek Ticaret Mahkemesinde Genel Kurul Kararının İptali yahut Butlanı davası ikame edilmelidir. İptal davası açarken itirazların, GK zaptına muhalefet şerhi olarak işlenmesi usuli ön şarttır.

Yönetim Kurulu Üyelerinin Hukuki, İdari ve Cezai Sorumluluğu (Directors & Officers Liability)

Anonim veya Limited şirketleri kanunen temsil ve ilzam (imzaya yetkili) makamında oturan (Müdürler Kurulu / Yönetim Kurulu Başkanı), kanunda tahdidi olarak sayılan sorumlulukları ağır kusurla, kasten veya basiretli bir tacir gibi davranmayıp (TTK m. 18) ihmal ederek şirketi uçuruma sürükleyen yöneticilere karşı, bizzat şirketin kendi tüzel kişiliği, iflas idaresi, alacaklılar veya zarara uğrayan pay sahipleri tarafından doğrudan “Sorumluluk Tazminat Davası (Action for Liability)” açılabilir. Şirketin sermayesinin hileli işlerle eksiltilmesi, kendi yandaş şirketine fahiş bedelle iş verilmesi (Emsallere uygunluk - Transfer pricing ihlali) veya faturası olmayan fiktif gider yazılması yalnızca devasa maddi tazminata değil, aynı zamanda TCK m. 155 “Güveni Kötüye Kullanma” veya “Belgede Sahtecilik” suçundan Ağır Ceza mahkemelerinde ağır hapis cezası riskini tetikler.

Ortaklıktan Çıkarma (İhraç - Squeeze Out) ve Haklı Nedenle Fesih (Dissolution) Davaları

Limited şirketlerde (ve özel durumlarda Anonim Şirket birleşmelerinde %90’ın üzerindeki hakimiyette), diğer azınlık/eşit ortakla “güven ilişkisi, sadakat” gibi çekirdek yapıların çökmesi (Örn: Şirketin malını zimmetine geçirmesi, haksız rekabet yasağını delerek yanda rakip firma kurması vb.) durumunda, o ortağın şirketten zorla uzaklaştırılması (Çıkarma Davası) veya karşılıklı çıkmaz sokak (Deadlock) sebebiyle Şirketin Haklı Nedenle Feshi ve Tasfiyesi (Şirketin tamamen kapatılarak malvarlığının paylaşılması) talep olunabilir. Şirketin feshini önlemek adına mahkeme sıklıkla alternatif çözüm olarak ortağın hisse bedelini (Ekspertiz değerini / Ayrılma akçesi) ödeyerek hissesini zorla (Court-ordered buyout) şirket üzerine alma emri de verebilir. Deneyimli bir Sakarya en iyi şirket avukatı profili, bu uyuşmazlığın şirketin ticari kimliğine, marka değerine zeval gelmeden uzlaştırma veya hisse devriyle bitirilmesine odaklanmaktadır.

Sakarya Çek ve Senet (Kıymetli Evrak) İhtilaflarında Hukuki Temsil

Kredi tahsis ve likidite imkânlarının giderek zorlaştığı son makroekonomik dalgalanmalarda, Kıymetli Evrak Hukuku; piyasanın güvenliği, ticari nakit akışının sürdürülebilirliği ve karşılıksız kıymetli evraklardan doğan mağduriyetin önlenmesi noktasında birincil hukuk enstrümanıdır.

Kambiyo Senetlerine Özgü Kesin İcra Takipleri ve Çek Süreçleri

Ticaret hukuku pratiğinde en sık başvurulan icra yöntemi olan kambiyo takibi (Çek, Bono-emre muharrer senet, Poliçe), evrağın usulüne (Örn: TTK m. 780 uyarınca çekte karekod, IBAN, banka şubesi unvanı şekil şartları) uygun tanzim edildiği hallerde olağan takip yoluna kıyasla, borçluya itiraz hakkını dahi kullanmadan kısa sürede ihtiyati haciz (mallarına geçici el konulması) tehdidi yaratarak fahiş bir yaptırım uygular.

  • Karşılıksız Çek Şikayeti: Ciro zincirinden veya keşideciden gelen çekin muhatap bankaya fiziken ibraz edildiğinde (İbraz süresi ve karekodlu ibraz kuralları çerçevesinde) karşılığının çıkmaması durumunda; İcra Ceza Mahkemelerinde çek sahibini “Çek Bedeli Kadar Adli Para Cezasına” ve ödenmezse doğrudan Hapse Mahkum ettirme süreçlerinin hızla başlatılması.
  • Menfi Tespit ve İstirdat (Bedelin İadesi) Davaları: Mal veya hizmet alınmadığı halde (Bedelsizlik), zorla veya tehditle imzalatılan teminat amaçlı (Ahlaka aykırı) yahut sahte imza (İmza itirazı / Sahtecilik) silsilesiyle cirolanmış kambiyo evraklarına karşın borçlu olunmadığının resmi makamlarca ispatıdır. İşbu açılan ticari menfi tespit davalarında, bonoun veya çekin icra takibini durdurabilmek (“%115 Kapsamlı Teminat Mektubu” yatırılarak İhtiyati Tedbir kararı alma süreci) hayati derece önemli ve taktikseldir.
  • Zayi (İptal) Belgesi Davası - Evrağın Çalınması: Hamiline veya emre yazılı olan yüksek montanlı kıymetli bir senedin (Çek/Bono) kaybolması, yanması veya hırsızlık neticesi elden çıkması durumunda, evrağın kötü niyetli 3. kişilerin eline geçip haksızca tahsil edilmesini önlemek adına Asliye Ticaret Mahkemesinde ivedilikle “Ödemeden Men” tedbiri ve devamında kıymetli evrakın iptali davaları ihdas edilir.

Sakarya Konkordato Avukatı: Mali Kriz Yönetimi ve İflas Erteleme

Makroekonomik şoklar, tedarik zincirindeki küresel kırılmalar veya hatalı yatırım kararları nedeniyle teknik iflasa (Boranın bilançodaki şirket varlıklarını aşması, TTK 376 a/3) sürüklenen şirketlerin “Ölüm Döşeğinden” kurtarılması, salt finansal değil doğrudan hukuki bir kurmay zekası gerektirir.

Konkordato Süreci (Yeniden Yapılandırma)

Nakit akışı (Cash-flow) bozulan ancak projeksiyon bilançolarında (Gelecekte yaratılacak nakit tablosu) “Borca Batıklıktan Kurtulma” umudu (feasibility) olan şirketler için İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 285 uyarınca “Konkordato (Concordatum)” zırhı giyilir.

  • Geçici ve Kesin Mühlet Kararları: Asliye Ticaret Mahkemesine sunulan “Ön Proje” onayıyla birlikte şirkete 3 ila 5 ay arası “Geçici Mühlet” verilir. Bu süreçte şirkete hiçbir alacaklı (Devlet vergi borcu dahil) icra takibi yapamaz, mallarına haciz koyamaz, mevcut hacizler düşer.
  • Komiser Heyeti Yönetimi: Mahkemece atanan finans, mali müşavir ve hukukçu komiserlerin denetiminde şirketin “borçlarını %50 oranında tenzile (saç tıraşı/haircut) sokarak” veya “vadeyi 36 aya yayarak” ödeme projesi tüm alacaklılar toplantısında oylanır. Konkordato sürecinde hatalı tek bir usul işlemi, direkt olarak “Şirketin İflasına” ve tüm malvarlığının tasfiyesine sebep olur.

İflasın Ertelenmesi ve Tasfiye Hukuku

Ticari hayatın doğal ancak en dramatik sonu olan İflas, eğer şirket kurtarılmayacak durumdaysa dahi son derece kontrollü yürütülmelidir. Sakarya şirket avukatı titizliğiyle; şirket ortaklarının “Hileli İflas (TCK m. 161)” veya “Taksirli İflas” suçlamalarıyla Ağır Cezada yargılanmamaları adına şirketin defter, mizan ve envanterlerinin kanuna uygun şekilde İflas Masasına (İflas Dairesi) teslimatı yapılır.

Haksız Rekabet Davaları ve Şirket Markasının Korunması

Şirketlerin uzun yıllar boyu inşa ettiği ticari portföyler, Ar-Ge verileri ve nitelikli personeller, maalesef kötü niyetli rakipler tarafından yasadışı (ahlaka mugayir) şekilde transfer edilmek istenir. TTK m. 54 kapsamında Haksız Rekabet teşkil eden haller; şirketinizin itibarını zedeleyici yalan beyanlarda bulunulması, çalışanlarınızın (bölge müdürü, baş mühendis) rakip firmaya geçerek size ait ticari sırları oraya taşıması veya ürününüzün ambalajını taklit ederek (İltibas/Passing-off) piyasada bedavadan kazanç sağlanmasıdır. İşbu durumlarda;

  • Mahkemeden İhtiyati Tedbir kararı ile taklit üretimlerin durdurulup matbaasında/fabrikasında toplatılması.
  • Ticari itibarın iadesi için Yüklü Miktarda Manevi Tazminat ve yoksun kalınan kâra mukabil Maddi Tazminat davaları.
  • TTK ve Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) uyarınca Cumhuriyet Başsavcılıklarına Suç Duyurusunda bulunularak hapis ve para cezası yaptırımlarının tetiklenmesi süreçleri yönetilir.

Şirketler İçin İş Hukuku: İşveren Savunması ve İşe İade Davaları

Son yıllarda artan yüksek enflasyonist ortam işçi maliyetlerini fahiş boyutlara çıkarmış, “işçi dostu” doktrin olan Türk İş Hukuku nedeniyle dev sanayi şirketleri dahi salt işe iade ve kıdem tazminatı davalarından ötürü finansal krize girmeye başlamıştır. Profesyonel kurumsal danışmanlık, şirketi işçiye ezdirmeme prensibine dayanır.

  • İşçi çıkış kodlarının (SGK) tazminat ödenmeyecek haklı fesih (İş Kanunu m. 25/2: Hırsızlık, devamsızlık, sadakatsizlik) maddelerinden bildirilmesi ve bu sürecin kamera/tutanak/ihtarname altyapısının çelik gibi sağlam kurulması.
  • Arabuluculuk (Mediation) görüşmelerinde İkale (Bozma) sözleşmelerinin, işçiden alınacak “mutlak ibraname (Release form)” karşılığında şirkete bir daha dava açılmasını kalıcı olarak engelleyecek formasyonda donatılması.
  • Sendikal faaliyet (Örgütlenme) dönemlerinde Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu uyarınca, illegal grev ve lokavtlarda üretimin durmasını engelleyici Asliye Hukuk Mahkemesi acil müdahale ve önleme kararlarının aldırılması.

Sakarya Sanayi Ekosisteminde En İyi Şirket Avukatı İhtiyacı

Sakarya gibi lokomotif bir sanayi havzasında üretim (Toyota gibi devlere taşeron imalat yapan fabrikalar, Alüminyum, Gıda, Vagon Endüstrisi) yapan şirketler, tipik bir perakendeci şirket gibi değil devasa bir entegre tesis hukuku standartlarında yönetilmelidir. Bize emanet edilen müvekkil şirketler; Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası (SATSO), Doğu Marmara Gümrükleri veya Serbest Bölgelerinde karşılaştıkları bürokratik engellerde doğrudan “Yürütmenin Durdurulması” ve “İdari İşlemin İptali” davalarıyla koruma altına alınır.

Bir KOBİ veya dev bir “A.Ş.” patronu olarak aradığınız “Sakarya en iyi şirket avukatı” profili; şirketin finansal röntgenini (Mizan) en az CFO’nuz kadar iyi okuyabilen, üretim hattınızdaki (Shop-floor) arızanın yaratacağı uluslararası ticari sözleşme pürüzlerini (Penalty clauses) öngörebilen “Entegre Hukuk Kurmayı” olmalıdır.

Şirketler ve Ticaret Hukuku Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S)

1. Limited Şirket ortakları şirketin vergi ve SGK borçlarından dolayı şahsen (ev, araba) sorumlu mudur?
Soru
Evet. TTK ve Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun (AATUHK) m. 35 uyarınca; limited şirket ortakları, şirketin tahsil edilemeyen tüm kamu borçlarından (Vergi, SGK vb.) sermaye hisseleri oranında şahsi/kişisel malvarlıklarıyla doğrudan ve sınırsız olarak sorumludur. Anonim şirketlerde ise sadece devlete taahhüt edilen sermaye borcu kadar sorumluluk vardır, şahsi malvarlığına gidilemez.
2. Anonim Şirkette azınlık hissedarıyım. Çoğunluk kâr dağıtmıyor, ne yapabilirim?
Soru
Sermayenin en az %10'una (halka açık şirketlerde %5'ine) sahip azınlık pay sahipleri, haklı bir neden olmaksızın sürekli kâr ("Temettü") dağıtımının engellendiği durumlarda "Haklı Sebeplerle Şirketin Feshi" davası yahut azınlık haklarının ihlali dolayısıyla "Genel Kurul Kararının İptali" davalarını (TTK m. 445 ve 531) açarak yargısal müdahale talep edebilirler.
3. Karşılıksız çek keşide etmenin cezası (Hapis) var mıdır?
Soru
Evet. 5941 Sayılı Çek Kanunu m. 5 gereği, üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilen ve "karşılıksızdır" işlemi yapılan çekin keşidecisi hakkında, her bir çek yaprağı için bin beş yüz güne kadar adli para cezası verilir. Bu ceza ödenmezse, doğrudan hapis cezasına çevrilerek infaz kurumuna gönderilir.
4. "Due Diligence" (Hukuki İnceleme) yaptırmadan bir şirket satın alırsam ne olur?
Soru
Milyonlarca lira yatırarak sadece "markası iyi" diye satın aldığınız bir şirketin, görünmeyen SGK borçları, ruhsatsız kaçak yapı/fabrika eklentileri veya önceki yönetimin kestiği naylon faturalar (VUK 359) yüzünden ağır vergi cezaları sürpriz olarak karşınıza çıkar. TTK m. 202 gereği devralan, devredenin gizli borçlarından iki yıl boyunca müteselsilen sorumlu kalır, şirketi haczederler.
5. Konkordato sürecinde olan bir şirketten alacağımı tahsil edebilir miyim?
Soru
Kesin mühlet kararı alınmışsa, şirkete karşı İİK m. 289 vd. uyarınca icra takibi yapılamaz ve haciz tatbik edilemez. Üstelik vadesi gelmiş borçlara faiz dahi işlemez. Alacağınızı ancak, Asliye Ticaret Mahkemesinde ilan edilen Komiser Heyetine "Alacak Kaydı (Kayıt Kabul)" yaptırarak ve tasdik edilecek ödeme planına (Proje) nispetinde taksitle alabilirsiniz.
6. Bir şirket ortağı kendi isteğiyle ortaklıktan (Limited Şirket) çıkabilir mi?
Soru
Haklı sebeplerin varlığı (Örn: diğer ortakların sürekli hakaret etmesi, şirketi bilerek zarara sokması) halinde bir ortak Asliye Ticaret Mahkemesinden çıkma (Ayrılma) davası ile ortaklıktan çıkmasına karar verilmesini isteyebilir (TTK m. 638). Haklı sebep ispatlanamazsa ancak şirket esas sözleşmesinde çıkma hakkı tanınmışsa çıkılabilir; aksi halde payını başka birine devretmek zorundadır.
7. Şirket Yönetim Kurulu üyesiyim ancak kararlarda imzam taklit ediliyor, sorumluluğum nedir?
Soru
Karar defterinde atılan imza şahsınıza ait değilse veya size zorla attırılmışsa TCK m. 204 bağlamında Belgede Sahtecilik ve güveni kötüye kullanma mevcuttur. Acilen Asliye Ticaret Mahkemesine "Yönetim Kurulu Kararının Butlanı (Geçersizliği)" davası açılmalı ve Savcılığa kriminolojik imza incelemesi için suç duyurusunda bulunulmalıdır, aksi takdirde şirketin borçlarına karşı hukuki ve cezai sorumluluğunuz doğar (TTK m. 369).
8. Franchise (Bayilik) aldığım ana firma aynı sokağa başka bir şube açtı. Bu yasal mı?
Soru
Eğer aranızdaki Franchise sözleşmesinde veya Bayilik sözleşmesinde "Coğrafi İnhisar / Bölge Tekeli (Exclusivity)" hükmü varsa kesinlikle yasal değildir. Aksi takdirde dahi Türk Borçlar Kanunu dürüstlük kuralı ve TTK m. 54 "Haksız Rekabet" çerçevesinde ana şirkete maddi/manevi tazminat ve sözleşmenin haksız ihlali davası ikame edilerek uğranılan ciro kaybı talep edilebilmektedir.
9. Boş senede imza attım, sonradan fahiş bir miktar doldurulmuş. İptal ettirebilir miyim?
Soru
Öncelikle senede imza attığınızı inkar etmemelisiniz; zira açığa imza atmak kanunen muteberdir. Fakat sonradan eklenen ("Anlaşmaya (Akit) aykırı doldurulduğu") fahiş rakamı kanıtlamak (Yargıtay kararlarına göre sadece yazılı kesin delil/belge ile mümkündür, tanık dinlenemez) çok zordur. Miktar yüksekse (Örn: Senet dolandırıcılığı), Asliye Hukuk'ta Menfi Tespit ve Hile/Gabin davası açılarak grafolojik inceleme talep edilmelidir.
10. Ticaret mahkemesindeki alacak davamda arabuluculuk zorunlu mu?
Soru
Evet. TTK m. 5/A uyarınca, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında (Örn: Fatura alacağı, cari hesap, çek ödemesi) ticari davalarda genel mahkemeye dava açmadan (Dava Şartı) önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Direkt dava açarsanız, davanız usulden (dava şartı yokluğu nedeniyle) reddedilir ve karşı vekâlet ücreti ödersiniz.
11. Piercing the Corporate Veil (Tüzel Kişilik Perdesinin Aralanması) nedir?
Soru
Şirketin tüzel kişiliğinin (A.Ş veya Ltd.), sadece ortakların hileli işlemlerini, alacaklılardan mal kaçırmalarını veya yasadışı suçları örtbas etmek için bir "maske/kalkan" olarak kötüye kullanıldığı durumlarda Yargıtay'ın uyguladığı teoridir. Bu durum tespit edildiğinde, alacaklılar doğrudan şirketin perdesini yırtarak, arkadaki gerçek/tüzel kişinin "şahsi" malvarlıklarına haciz koyabilmektedir.
12. Şahıs şirketimi kurumsallaşmak için Limited veya Anonim Şirkete dönüştürebilir miyim?
Soru
Kesinlikle. TTK m. 180 gereği (Nevi / Tür Değiştirme) şahıs işletmeleri, tasfiyesiz ve devamlılık ilkesine (KVK m. 19 uyarınca vergisiz) sadık kalarak A.Ş. veya Ltd. Şti. vasfına dönüştürülebilmektedir. Mevcut vergi numaranızı dahi değiştirmeden, bütün varlık/borç yapınız "Külli Halefiyet" yoluyla yeni tüzel kişiliğe devrolunur.
13. "Sakarya şirket avukatı" hizmetinizle sadece dava mı bakıyorsunuz, yoksa sözleşme check-up yapıyor musunuz?
Soru
Masa başı proaktif Önleyici Hukuk departmanımızın asli misyonudur. Yıllık hukuki veya kurumsal danışmanlık kapsamında; sözleşmelerinizin çift taraflı revizesi (Check-Up), genel kurul evraklarınızın hazırlanması, işe giriş/çıkış bordro ihtar denetimi gibi şirketinizin görünmez kalkanları, uyuşmazlıklar Mahkemeye intikal etmeden çok önce kurulmaktadır.
14. Satın aldığım milyonluk CNC makineleri için bana imzalattırılan "Mülkiyetin Muhafazası" sözleşmesi ne işe yarar?
Soru
Eğer ticari alıcı iseniz; makineler sizin tavanıza gelse dahi, tüm taksitleri ödeyene kadar makinelerin yasal sahibi siz değil "satıcı firma" olur. Eğer borcu ödeyemez veya iflas ederseniz, satıcı firma icra dairesi vasıtasıyla o makineyi hacze sokmadan doğrudan gelip fabrikadan alıp götürür. Size makine satılırken lehe olan bu sözleşme, alırken aleyhinizdedir.
15. Yeni kurulan yabancı ortaklı teknoloji/sanayi şirketleri için vergi avantajı sağlayan hukuki rejimler var mıdır?
Soru
Evet. Serbest Bölgeler Kanunu, Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (Teknokent) ve OSB kanunları çerçevesinde Kurumlar Vergisi (KVK) ve Gelir Vergisi stopajı istisnalarıyla (Örn: Personel SGK işveren primi %50 destekleri) dolu özel hukuki rejimler bulunmaktadır. Doğru bir esas sözleşme kurgusu ve faaliyet izin belgesi ile milyonlarca liralık vergi avantajı yasal zeminde sağlanabilmektedir.
Av. Mehmet Ali TURAN

Yazar: Av. Mehmet Ali TURAN

Sakarya Barosu'na 1480 sicil numarasıyla kayıtlı avukattır. Aile, Şirketler ve Ticaret Hukuku alanlarında derin uzmanlığa sahiptir.

Tüm Özgeçmişi Gör →

Profesyonel Hukuki Destek

Bu konu hakkında detaylı bilgi almak ve hukuki sürecinizi başlatmak için profesyonel destek alabilirsiniz.

Hemen İletişime Geçin